Copa Catalunya (Cúp Catalonia) là giải đấu cúp loại trực tiếp dành cho các câu lạc bộ ở cộng đồng tự trị Catalonia, Tây Ban Nha, do Liên đoàn bóng đá Catalonia (Federació Catalana de Futbol) tổ chức. Đây là giải cúp khu vực, không nằm trong hệ thống các hạng đấu quốc gia, nhưng có cả FC Barcelona và RCD Espanyol tham dự. Câu lạc bộ của Andorra cũng góp mặt.
| Tên gốc | Copa Catalunya (Copa de Catalunya) |
|---|---|
| Thành lập | 1989 (công nhận chính thức từ mùa 1989–90; mang tên Copa Catalunya từ 1993) |
| Khu vực | Catalonia (Tây Ban Nha) và Andorra |
| Đơn vị tổ chức | Liên đoàn bóng đá Catalonia |
| Thể thức | Đấu loại trực tiếp |
| Số đội | Khoảng 100–150 đội |
| Vô địch nhiều nhất | FC Barcelona (8 lần) |
| Nhà vô địch mùa 2025–26 | CE Sabadell (danh hiệu thứ 2) |
Từ giải vô địch Catalonia tới Copa Catalunya
Gốc rễ của giải nằm ở Championship of Catalonia (giải vô địch Catalonia), tổ chức từ năm 1903 đến 1940. Thời đó La Liga chưa ra đời, nên giải khu vực này rất có uy tín. Đội vô địch Catalonia được đi tiếp tới Cúp Tây Ban Nha cùng nhà vô địch các vùng khác, và cho tới khi La Liga khởi tranh năm 1929, đó là giải đấu quan trọng nhất của bóng đá Tây Ban Nha.
Sau năm 1940, chính quyền Franco cấm tổ chức giải vô địch Catalonia. Các câu lạc bộ xứ Catalan chỉ được đá những giải do Liên đoàn bóng đá Tây Ban Nha điều hành, như La Liga và Copa del Generalísimo.
Khi nền dân chủ được khôi phục, giải trở lại vào năm 1984 với tên Copa Generalitat. Năm mùa đầu tiên không được Liên đoàn bóng đá Tây Ban Nha công nhận. Giải đá vào tháng 8, giai đoạn tiền mùa giải, và chỉ dành cho các đội hạng ba không chuyên.
Mùa 1989–90 là mốc chính thức đầu tiên, được Liên đoàn bóng đá Catalonia công nhận. Năm 1991, các đội hạng Nhất và hạng Nhì như Barcelona và Espanyol được phép tham gia, và từ đó những đội này giành phần lớn danh hiệu. Năm 1993, giải đổi tên thành Copa Catalunya.
Thể thức và chuyện Supercopa de Catalunya
Copa Catalunya thi đấu theo thể thức loại trực tiếp, mỗi mùa có khoảng 100 đến 150 đội tham gia. Trận chung kết được tổ chức ở các sân trong vùng như Nova Creu Alta (Sabadell), Camp d’Esports (Lleida), Montilivi (Girona) hay Nou Estadi (Tarragona). Nhiều trận chung kết phải phân định bằng loạt sút luân lưu.
Năm 2012, thể thức thay đổi. Giải được tách làm hai: Copa Catalunya và Supercopa de Catalunya, trong đó Supercopa dành cho hai đội lớn nhất vùng. Ngày 31/7/2012, Liên đoàn bóng đá Catalonia tuyên bố dừng hẳn Supercopa vì bất đồng giữa Barcelona và Espanyol.
Mọi chuyện không kết thúc ở đó. Mùa 2014–15, hai đội đồng ý đá Supercopa ngày 29/10 tại sân Montilivi ở Girona, còn đội dự bị của họ tham dự Copa Catalunya 2014–15. Tháng 7/2016, ba bên tiếp tục thống nhất tổ chức lại Supercopa de Catalunya.
Giai đoạn 2020–2022, Copa Catalunya không được tổ chức do đại dịch COVID-19.
Các trận chung kết gần đây
| Mùa | Vô địch | Á quân | Tỷ số |
|---|---|---|---|
| 2025–26 | CE Sabadell | Barcelona Atlètic | 2–1 |
| 2024–25 | Girona FC | RCD Espanyol | 0–0 (luân lưu 5–4) |
| 2023–24 | FC Andorra | UE Olot | 1–1 (luân lưu 4–2) |
| 2022–23 | FC Andorra | CF Badalona Futur | 1–0 |
| 2019–20 | CE L’Hospitalet | UE Llagostera | 0–0 (luân lưu 4–3) |
| 2018–19 | UE Sant Andreu | FC Vilafranca | 2–0 |
| 2017–18 | UE Cornellà | UA Horta | 3–2 |
| 2016–17 | Gimnàstic de Tarragona | Girona FC | 0–0 (luân lưu 4–3) |
Trận chung kết mùa 2025–26 diễn ra ngày 2/9/2026 trên sân Nova Creu Alta. Chủ nhà Sabadell thắng Barcelona Atlètic 2–1, có danh hiệu thứ hai sau lần vô địch mùa 2015–16.
Đội nào vô địch Copa Catalunya nhiều nhất?
FC Barcelona dẫn đầu với 8 lần vô địch và 9 lần về nhì. Các danh hiệu của họ đến ở các mùa 1990–91, 1992–93, 1999–00, 2003–04, 2004–05, 2006–07, 2012–13 và 2013–14. Kình địch cùng thành phố RCD Espanyol có 6 chức vô địch và cũng 9 lần đứng thứ hai.
- FC Barcelona – 8 lần
- RCD Espanyol – 6 lần
- FC Andorra – 3 lần (1993–94, 2022–23, 2023–24)
- CE Europa – 3 lần (1996–97, 1997–98, 2014–15)
- Gimnàstic de Tarragona – 3 lần (2007–08, 2011–12, 2016–17)
- UE Sant Andreu, CE Sabadell, Terrassa FC – mỗi đội 2 lần
Danh sách này tính cả thời kỳ Copa Generalitat. Câu lạc bộ đến từ Andorra là một nét riêng. FC Andorra đã ba lần mang cúp về, trong đó có lần đầu tiên giải mang tên Copa Catalunya, mùa 1993–94.
Xem kết quả Copa Catalunya ở đâu?
Kết quả, lịch thi đấu và bảng xếp hạng bóng đá các giải của Tây Ban Nha được cập nhật tại KQBD 247. Bạn theo dõi chung ở trang kết quả bóng đá Tây Ban Nha. Còn giải cúp quốc gia mà nhà vô địch Catalonia từng dự thời xưa thì xem ở trang Cúp nhà vua Tây Ban Nha.
Câu hỏi thường gặp
Copa Catalunya có phải giải chính thức không?
Có. Giải được Liên đoàn bóng đá Catalonia công nhận là giải chính thức từ mùa 1989–90.
Ai vô địch Copa Catalunya mùa 2025–26?
CE Sabadell, sau khi thắng Barcelona Atlètic 2–1 trong trận chung kết ngày 2/9/2026.
Nguồn tham khảo: Wikipedia – Copa Catalunya