Cúp Nhật Bản thường dùng để chỉ Emperor’s Cup (Cúp Thiên hoàng), giải cúp quốc gia thường niên của bóng đá Nhật Bản do Liên đoàn bóng đá Nhật Bản (JFA) tổ chức. Giải có từ năm 1921, là giải bóng đá lâu đời nhất ở Nhật. Mọi câu lạc bộ thành viên JFA đều có thể tham dự, từ J1 tới đội đại học.
| Tên gốc | Emperor’s Cup JFA All-Japan Football Championship (天皇杯), từ 2024 gọi The JFA Emperor’s Cup |
|---|---|
| Thành lập | 1921 |
| Quốc gia | Nhật Bản |
| Đơn vị tổ chức | Liên đoàn bóng đá Nhật Bản (JFA) |
| Đội tham dự | J1, J2, 47 đội vô địch cấp tỉnh và 1 suất đặc cách cho đội nghiệp dư |
| Suất châu lục | AFC Champions League Elite (cần giấy phép CLB của AFC) |
| Vô địch nhiều nhất | Keio BRB (9 lần); thời J.League: Kashima Antlers (5 lần) |
| Nhà vô địch mùa 2025 | Machida Zelvia |
| Giải tương đương của nữ | Empress’s Cup |
Giải bóng đá lâu đời nhất nước Nhật
Emperor’s Cup ra đời năm 1921, trước cả Japan Soccer League lẫn J.League. Trước Thế chiến thứ hai, giải còn nhận đội từ các thuộc địa của Đế quốc Nhật như Triều Tiên, Đài Loan. Kyungsung FC vô địch năm 1935 là một ví dụ.
Chiếc cúp đầu tiên do Hiệp hội bóng đá Anh (FA) tặng JFA năm 1919. Tháng 1/1945, chính quyền quân phiệt tịch thu và nấu chảy nó để lấy kim loại phục vụ chiến tranh. Sau chiến tranh, giải trao chiếc cúp mới in dấu hoa cúc của Hoàng gia. Tháng 8/2011, FA Anh tặng lại JFA một bản sao chiếc cúp gốc, làm bởi thợ bạc Thomas Lyte ở London.
Cùng với Copa del Rey của Tây Ban Nha, đây là một trong hai giải bóng đá quốc gia nổi tiếng mang tên một vị quân vương.
Thể thức thi đấu
Các trận vòng loại bắt đầu từ tháng 4 tới tháng 8 tùy năm. Ở lần thứ 104 (năm 2024), giải diễn ra từ ngày 25/5 đến 23/11/2024.
Vòng một có 48 đội: đội vô địch của 47 giải cấp tỉnh (gồm cả đội chuyên nghiệp từ J3 trở xuống và đội nghiệp dư) cùng một đội nghiệp dư được đặc cách. Suất đặc cách từng dành cho đội vô địch giải đại học tới năm 2011, nay thường thuộc về đội vô địch JFL. Tính đến năm 2024, toàn bộ đội J1 và J2 vào thẳng vòng hai.
Giải đá loại trực tiếp. Đội hạng cao hơn được đá sân nhà ở vòng hai, nhưng từ vòng ba thì mất quyền này, trừ khi gặp đội hạng cao hơn hoặc xếp trên.
Đội vô địch được dự AFC Champions League mùa sau (từ năm 2012 phải có giấy phép câu lạc bộ đạt chuẩn) và đá Siêu cúp Nhật Bản. Từ mùa 2024–25, suất này là vé dự AFC Champions League Elite. Nếu đội vô địch cúp đã có vé châu Á nhờ thứ hạng J1, suất được chuyển cho đội hạng tư J1. Nhà vô địch còn được gắn biểu tượng Yatagarasu (quạ ba chân) trên áo.
Chung kết ngày đầu năm mới
Từ năm 1969, trận chung kết thường diễn ra vào ngày 1/1 năm sau tại Sân vận động Quốc gia Tokyo, như trận khép lại mùa giải. Từ 2014, địa điểm thay đổi vì sân được xây lại cho Olympic 2020. Chung kết 2014 đá ngày 13/12/2014, còn chung kết 2018 đá ngày 9/12/2018.
Ngày 1/1/2020, Vissel Kobe thắng Kashima Antlers trong trận chung kết 2019 tại Sân vận động Quốc gia mới, giành danh hiệu đầu tiên trong 54 năm lịch sử câu lạc bộ. Đó cũng là trận đấu chuyên nghiệp đầu tiên ở Nhật dùng VAR.
Vì là giải loại trực tiếp, đội nghiệp dư vẫn có cơ hội gây sốc. Ở mùa 2003, đội trường trung học Funabashi Municipal đã cầm chân nhà vô địch J.League Yokohama F. Marinos tới loạt luân lưu. Đội không chơi ở giải vô địch cuối cùng giành cúp là Đại học Waseda năm 1966.
Các đội vô địch nhiều nhất
| Đội | Vô địch | Á quân | Lần vô địch gần nhất |
|---|---|---|---|
| Keio BRB | 9 | 2 | 1956 |
| Urawa Red Diamonds | 8 | 4 | 2021 |
| Yokohama F. Marinos | 7 | 2 | 2013 |
| Kwansei Gakuin University | 7 | 0 | 1959 |
| Gamba Osaka | 5 | 4 | 2015 |
| Tokyo Verdy | 5 | 3 | 2004 |
| Kashima Antlers | 5 | 3 | 2016 |
Tính riêng thời J.League (từ 1992), Kashima Antlers dẫn đầu với năm lần vô địch. Sanfrecce Hiroshima có thống kê kỳ lạ: 12 lần vào chung kết thất bại, nhiều nhất lịch sử, trong đó sáu lần ở thời J.League.
Các nhà vô địch gần đây gồm Kawasaki Frontale (2023), Vissel Kobe (2024) và Machida Zelvia (2025). Machida Zelvia giành cúp lần đầu ở mùa 2025, đánh bại chính Vissel Kobe trong trận chung kết.
Xem kết quả Cúp Nhật Bản ở đâu?
Kết quả, lịch thi đấu và bảng xếp hạng bóng đá các giải của Nhật Bản được cập nhật tại KQBD 247. Bạn có thể theo dõi chung ở trang kết quả bóng đá Nhật Bản, còn các đội mạnh nhất tham dự cúp thì có ở trang J-League 1.
Câu hỏi thường gặp
Emperor’s Cup có từ năm nào?
Từ năm 1921. Đây là giải bóng đá có truyền thống lâu nhất ở Nhật Bản.
Đội nào vô địch Emperor’s Cup 2025?
Machida Zelvia, lần đầu tiên đoạt cúp.
Đội nghiệp dư có được dự Emperor’s Cup không?
Có. Các đội vô địch cấp tỉnh, kể cả đội nghiệp dư, đá từ vòng một.
Nguồn tham khảo: Wikipedia – Emperor’s Cup