Copa México, từ năm 2012 mang tên Copa MX, là giải cúp quốc gia của bóng đá Mexico dành cho các câu lạc bộ Liga MX và hạng dưới (Ascenso MX). Giải là giải đấu đầu tiên quy tụ các đội từ nhiều vùng khác nhau của Mexico. Sau mùa 2019–20, giải bị dừng tổ chức và đến nay chưa trở lại.
| Tên gốc | Copa México / Copa MX (Copa Presidente giai đoạn 1963–1970) |
|---|---|
| Thành lập | 1932 (thời nghiệp dư); thời chuyên nghiệp từ 1942 |
| Quốc gia | Mexico |
| Đơn vị tổ chức | Liên đoàn bóng đá Mexico (FMF) |
| Đội tham dự | Câu lạc bộ Liga MX và Ascenso MX |
| Số mùa chuyên nghiệp | 56 |
| Tình trạng | Ngừng tổ chức sau mùa 2019–20 |
| Đội vô địch nhiều nhất | América (6 lần) |
| Nhà vô địch cuối cùng (2019–20) | Monterrey |
Lịch sử Copa México
Sau khi Liên đoàn bóng đá Mexico (FMF) được thành lập, một giải cúp quốc gia ra đời mang tên Copa México. Chiếc cúp do Phủ Tổng thống Mexico trao tặng. Mùa đầu tiên 1932–33 thuộc thời kỳ nghiệp dư, Necaxa là nhà vô địch đầu tiên. Trong 11 năm của giai đoạn này, Asturias là đội thống trị với 5 danh hiệu.
Thời kỳ chuyên nghiệp bắt đầu năm 1942. Mùa 1942–43, Moctezuma trở thành nhà vô địch chuyên nghiệp đầu tiên. Ban đầu chỉ các đội Liga Mayor (nay là Liga MX) tham dự. Từ năm 1950, các đội hạng hai (Segunda División) cũng được góp mặt, trừ một vài mùa.
Từ 1963 đến 1970, giải đổi tên thành Copa Presidente, để ghi nhận việc chiếc cúp do các Tổng thống Adolfo López Mateos và Gustavo Díaz Ordaz trao tặng. Giải nhiều lần bị gián đoạn: 1976–1987, 1992–1994 và 1997–2012. Đến năm 1995, đội vô địch Copa México còn được đá Campeón de Campeones với nhà vô địch quốc gia.
Thời kỳ Copa MX (2012–2020)
Năm 2012, giải quay lại dưới cái tên Copa MX. Giống Liga MX, mỗi năm có hai giải ngắn là Apertura và Clausura. Từ 2014 đến 2019, hai nhà vô địch Copa MX của năm đá Supercopa MX.
Thể thức thay đổi qua từng giai đoạn. Giai đoạn 2012–2016, ở giải Apertura, 14 đội Liga MX (trừ 4 đội dự CONCACAF Champions League) và 14 đội Ascenso MX chia thành 7 bảng 4 đội. Bảy đội nhất bảng cùng đội nhì tốt nhất vào tứ kết. Từ Apertura 2016 đến Clausura 2019, giải có 24 hoặc 27 đội, chia bảng 3 đội, sau đó đá vòng 16 đội.
Mùa 2019–20 chỉ còn một giải duy nhất trong năm, với 27 đội (15 từ Liga MX và 12 từ Ascenso MX). Vì đại dịch COVID-19, trận chung kết bị hoãn tới tháng 11/2020. Sau mùa đó, FMF bỏ giải để ưu tiên lịch thi đấu của đội tuyển quốc gia chuẩn bị cho World Cup 2022.
Các nhà vô địch
Có 22 câu lạc bộ từng vô địch ít nhất một lần. América dẫn đầu với 6 danh hiệu. León và Puebla có 5 lần mỗi đội, còn Guadalajara, Atlas, Cruz Azul và Necaxa mỗi đội 4 lần.
| Mùa | Vô địch | Tỷ số | Á quân |
|---|---|---|---|
| 2019–20 | Monterrey | 1–0, 1–1 | Tijuana |
| Clausura 2019 | América | 1–0 | Juárez |
| Apertura 2018 | Cruz Azul | 2–0 | Monterrey |
| Clausura 2018 | Necaxa | 1–0 | Toluca |
| Apertura 2017 | Monterrey | 1–0 | Pachuca |
| Clausura 2017 | Guadalajara | 0–0 (luân lưu 3–1) | Morelia |
| Apertura 2016 | Querétaro | 0–0 (luân lưu 3–2) | Guadalajara |
| Clausura 2016 | Veracruz | 4–1 | Necaxa |
| Apertura 2015 | Guadalajara | 1–0 | León |
| Clausura 2015 | Puebla | 4–2 | Guadalajara |
| Apertura 2014 | Santos Laguna | 2–2 (luân lưu 4–2) | Puebla |
| Clausura 2014 | Tigres UANL | 3–0 | Alebrijes de Oaxaca |
| Apertura 2013 | Morelia | 3–3 (luân lưu 3–1) | Atlas |
| Clausura 2013 | Cruz Azul | 0–0 (luân lưu 4–2) | Atlante |
| Apertura 2012 | Dorados de Sinaloa | 2–2 (luân lưu 3–2) | Correcaminos UAT |
Guadalajara là đội có nhiều lần á quân nhất, 8 lần. Còn Monterrey có cái kết đẹp: danh hiệu thứ ba của họ cũng là chức vô địch cuối cùng trong lịch sử giải.
Xem kết quả bóng đá Mexico ở đâu?
Kết quả, lịch thi đấu và bảng xếp hạng bóng đá các giải của Mexico được cập nhật tại KQBD 247. Bạn có thể theo dõi chung ở trang kết quả bóng đá Mexico, còn các đội từng dự Copa MX thi đấu thường xuyên ở Liga MX.
Câu hỏi thường gặp
Copa México còn được tổ chức không?
Không. Giải ngừng sau mùa 2019–20 và bị gián đoạn từ năm 2020 đến nay.
Đội nào vô địch Copa México nhiều nhất?
América, với 6 lần.
Nguồn tham khảo: Wikipedia – Copa MX, Wikipedia (tiếng Tây Ban Nha) – Copa México