Asian Cup nữ, tên chính thức là AFC Women’s Asian Cup, là giải vô địch bóng đá nữ cấp đội tuyển quốc gia của châu Á do Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) tổ chức. Giải ra đời năm 1975 và là giải bóng đá nữ quốc tế lâu đời nhất thế giới. Sau 21 kỳ, đội vô địch mới nhất là Nhật Bản, nhà vô địch năm 2026.
| Tên gốc | AFC Women’s Asian Cup (trước đây là AFC Women’s Championship) |
|---|---|
| Thành lập | 1975 |
| Khu vực | Châu Á (thành viên AFC) |
| Đơn vị tổ chức | Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) |
| Chu kỳ | 4 năm một lần (từ 2010) |
| Số đội vòng chung kết | 12 (từ kỳ 2022) |
| Đội vô địch nhiều nhất | Trung Quốc (9 lần) |
| Đương kim vô địch | Nhật Bản (kỳ 2026, lần thứ ba) |
| Kỳ tiếp theo | 2029, tại Uzbekistan |
Giải bóng đá nữ quốc tế lâu đời nhất
Giải được lập bởi Liên đoàn bóng đá nữ châu Á (Asian Ladies Football Confederation – ALFC). Ban đầu ALFC là một tổ chức riêng, đến năm 1986 thì được sáp nhập vào AFC. Kỳ đầu tiên diễn ra năm 1975 tại Hồng Kông với sáu đội. New Zealand vô địch sau khi thắng Thái Lan 3–1 ở chung kết.
Thời kỳ đầu, trận đấu chỉ kéo dài 60 phút. Quy định này áp dụng từ 1975 đến 1981. Giải được tổ chức hai năm một lần, riêng thập niên 1980 có giai đoạn ba năm một lần.
Tên gọi cũng thay đổi nhiều lần. Từ 1975 đến 1983 giải mang tên Asian Cup Women’s Tournament, sau đó là AFC Women’s Championship trong giai đoạn 1986–2003. Từ năm 2006, cái tên AFC Women’s Asian Cup được dùng cho tới nay.
Cũng từ 2006, AFC bỏ cơ chế mời đội và lập vòng loại riêng. Đến năm 2010, giải chuyển sang chu kỳ bốn năm, gắn với vai trò vòng loại khu vực châu Á cho World Cup nữ.
Thể thức thi đấu
Tất cả 47 thành viên AFC có đội tuyển nữ đều được quyền dự vòng loại. Từ kỳ 2022, vòng chung kết được nâng từ 8 lên 12 đội, gồm đội chủ nhà, ba đội dẫn đầu kỳ trước và tám đội vượt qua vòng loại.
Ở kỳ 2026 tại Úc, 12 đội chia ba bảng. Hai đội dẫn đầu mỗi bảng cùng hai đội xếp thứ ba tốt nhất vào tứ kết. Thắng được 3 điểm, hòa 1 điểm, thua không có điểm. Khi bằng điểm, thành tích đối đầu được xét trước, rồi mới tới hiệu số và bàn thắng của toàn vòng bảng. Từ tứ kết trở đi, trận hòa phải đá hiệp phụ và luân lưu.
Kỳ 2026 cũng là lần đầu giải dùng công nghệ VAR ngay từ vòng bảng.
Cầu nối tới World Cup nữ và Olympic
Phần lớn các kỳ từ 1991 đến 2026 đồng thời là vòng loại châu Á của World Cup nữ. Ở kỳ 2026, bốn đội thắng tứ kết giành vé thẳng tới World Cup nữ 2027 tại Brazil. Bốn đội thua tứ kết đá tiếp các trận play-in để tranh hai suất trực tiếp còn lại, hai đội thua play-in đi tiếp vòng play-off liên lục địa.
Sáu đội châu Á có vé World Cup nữ 2027 qua giải này là Úc, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Philippines và CHDCND Triều Tiên. Tám đội vào tứ kết kỳ 2026 còn có suất dự vòng loại Olympic nữ châu Á 2028.
Mối liên kết với World Cup sắp chấm dứt. Theo quyết định của AFC công bố ngày 13/9/2024, từ chu kỳ World Cup nữ 2031 châu Á sẽ có vòng loại riêng. Asian Cup nữ chuyển sang các năm lẻ, nên kỳ kế tiếp diễn ra năm 2029 tại Uzbekistan thay vì 2030.
12 đội dự vòng chung kết 2026
- Úc – chủ nhà
- Trung Quốc – vô địch 2022
- Hàn Quốc – á quân 2022
- Nhật Bản – hạng ba 2022
- Iran – nhất bảng A vòng loại
- Ấn Độ – nhất bảng B
- Bangladesh – nhất bảng C, lần đầu dự giải
- Đài Bắc Trung Hoa – nhất bảng D
- Việt Nam – nhất bảng E
- Uzbekistan – nhất bảng F
- Philippines – nhất bảng G
- CHDCND Triều Tiên – nhất bảng H
Với tuyển nữ Việt Nam, đây là lần thứ 10 dự vòng chung kết. Thành tích tốt nhất của đội vẫn là hạng sáu ở kỳ 2014. Việt Nam từng hai lần đăng cai giải, vào các năm 2008 và 2014.
Lịch sử và các nhà vô địch
Trung Quốc thống trị giải với 9 chức vô địch, trong đó có chuỗi bảy lần liên tiếp từ 1986 đến 1999. Các đội Đông Á gần như chiếm trọn ngôi vô địch. Khu vực Trung và Tây Á mới chỉ có Uzbekistan, Kazakhstan, Jordan và Iran từng góp mặt ở vòng chung kết.
| Năm | Chủ nhà | Vô địch | Tỷ số chung kết | Á quân |
|---|---|---|---|---|
| 2026 | Úc | Nhật Bản | 1–0 | Úc |
| 2022 | Ấn Độ | Trung Quốc | 3–2 | Hàn Quốc |
| 2018 | Jordan | Nhật Bản | 1–0 | Úc |
| 2014 | Việt Nam | Nhật Bản | 1–0 | Úc |
| 2010 | Trung Quốc | Úc | 1–1 (luân lưu 5–4) | CHDCND Triều Tiên |
| 2008 | Việt Nam | CHDCND Triều Tiên | 2–1 | Trung Quốc |
| 2006 | Úc | Trung Quốc | 2–2 (luân lưu 4–2) | Úc |
| 2003 | Thái Lan | CHDCND Triều Tiên | 2–1 (hiệp phụ) | Trung Quốc |
| 2001 | Đài Bắc Trung Hoa | CHDCND Triều Tiên | 2–0 | Nhật Bản |
Xét số lần vô địch, xếp sau Trung Quốc là Nhật Bản, CHDCND Triều Tiên và Đài Bắc Trung Hoa với 3 lần mỗi đội. Úc, Thái Lan và New Zealand mỗi đội có 1 lần. Úc và Nhật Bản cùng bốn lần dừng bước ở trận chung kết, nhiều nhất giải.
Kỳ 2026 diễn ra trên các sân ở New South Wales, Queensland và Tây Úc. Trung Quốc vào giải với tư cách đương kim vô địch nhưng bị chủ nhà Úc loại ở bán kết. Trận chung kết diễn ra ngày 21/3/2026 tại Stadium Australia ở Sydney, Nhật Bản thắng Úc 1–0 để lên ngôi lần thứ ba.
Chiếc cúp hiện tại do hãng Thomas Lyte ở London chế tác, được trao lần đầu năm 2018. Cúp làm từ 5,5 kg bạc, cao 52,5 cm. Sáu quai cầm tượng trưng cho sáu đội dự kỳ đầu tiên năm 1975.
Xem kết quả Asian Cup nữ ở đâu?
Kết quả, lịch thi đấu và bảng xếp hạng bóng đá các giải khu vực được cập nhật tại KQBD 247. Bạn có thể theo dõi chung ở trang kết quả bóng đá Đông Nam Á và châu Á. Giải nam cùng do AFC tổ chức có trang riêng: Asian Cup.
Câu hỏi thường gặp
Đội nào vô địch Asian Cup nữ nhiều nhất?
Trung Quốc, với 9 lần, lần gần nhất vào năm 2022.
Ai vô địch Asian Cup nữ 2026?
Nhật Bản. Họ thắng chủ nhà Úc 1–0 trong trận chung kết ở Sydney.
Asian Cup nữ kỳ tới tổ chức khi nào?
Năm 2029 tại Uzbekistan, theo lịch mới chuyển giải sang các năm lẻ.
Nguồn tham khảo: Wikipedia – AFC Women’s Asian Cup, Wikipedia – 2026 AFC Women’s Asian Cup