Primera D Argentina (Primera D Metropolitana) là giải hạng năm của bóng đá Argentina, dành cho các câu lạc bộ thuộc tỉnh Buenos Aires và là giải nghiệp dư duy nhất còn lại trong hệ thống của AFA. Giải ra đời năm 1950 và tổ chức mùa cuối cùng năm 2023. Từ năm 2024, Primera D được hợp nhất với Primera C thành một giải chung.
| Tên gốc | Primera D (Primera D Metropolitana) |
|---|---|
| Thời gian tồn tại | 1950–2023 |
| Quốc gia | Argentina (tỉnh Buenos Aires) |
| Đơn vị tổ chức | Liên đoàn bóng đá Argentina (AFA) |
| Cấp độ | 5 (từ 1986), ngang hàng Torneo Federal C |
| Số đội (mùa 2023) | 11 |
| Lên hạng | Primera C |
| Xuống hạng | Bị đình chỉ tư cách thành viên một mùa |
| Đội vô địch nhiều nhất | Argentino (Merlo), Ferrocarril Midland, Liniers, Sacachispas (3 lần mỗi đội) |
| Nhà vô địch cuối cùng (2023) | Centro Español |
Lịch sử hình thành
Primera D được lập năm 1950 với tên Tercera de Ascenso, tức “cấp lên hạng thứ ba”. Liniers là nhà vô địch đầu tiên. Năm 1951 không có giải riêng: một giải đặc biệt quy tụ đội từ nhiều hạng được tổ chức, và Tiro Federal vô địch, lên Primera División B.
Năm 1962, giải đổi tên thành Primera de Aficionados. Từ năm 1967 xuất hiện tên Primera División D, và từ 1974 gọi là Primera D.
Sau đợt tái cấu trúc năm 1986, Primera D trở thành hạng năm, xếp sau Primera División, Primera B Nacional, Primera B Metropolitana và Primera C. Ở cùng cấp độ năm là Torneo Federal C, giải dành cho các đội từ các liên đoàn khu vực.
Mùa 2023 là mùa cuối cùng. Từ 2024, Primera D được gộp vào Primera C thành một giải duy nhất.
Thể thức và luật “xuống hạng” đặc biệt
Đội vô địch Primera D lên thẳng Primera C. Các đội xếp từ thứ 2 đến thứ 9 đá một loạt play-off, và đội thắng sẽ đá trận lên xuống hạng với đội đứng áp chót Primera C.
Chiều ngược lại mới là điểm khác thường. Vì Primera D là hạng thấp nhất của hệ thống, đội đứng cuối bảng không có hạng nào để rơi xuống. Thay vào đó, họ bị đình chỉ tư cách thành viên và không được đá bất kỳ giải nào của hệ thống trong mùa kế tiếp.
Năm 2014 là một ngoại lệ đáng nhớ. Mùa đó không có nhà vô địch; ba đội Cañuelas, San Martín (Burzaco) và San Miguel cùng được lên hạng, và không đội nào bị đình chỉ.
Những đội từng đi lên từ Primera D
Danh sách vô địch Primera D có nhiều cái tên về sau chơi ở hạng cao hơn. Arsenal vô địch năm 1962, mùa đầu tiên giải mang tên Primera de Aficionados. Defensa y Justicia vô địch năm 1982. Deportivo Riestra vô địch hai lần, năm 1953 và mùa 2013–14.
Năm 1967, Macabi, đội bóng của cộng đồng Do Thái ở Argentina, vô địch. Đội gia nhập AFA năm 1953 và rời liên đoàn năm 1968, chỉ một năm sau khi lên Primera C.
Các nhà vô địch những mùa cuối
| Mùa | Vô địch | Á quân |
|---|---|---|
| 2023 | Centro Español | Argentino (Rosario) |
| 2022 | Yupanqui | Centro Español |
| 2021 | Liniers | Puerto Nuevo |
| 2020 | Claypole | Atlas |
| 2018–19 | Argentino (Merlo) | Liniers |
| 2017–18 | Victoriano Arenas | Argentino (Merlo) |
| 2016–17 | Ituzaingó | Leandro N. Alem |
| 2016 | El Porvenir | Ituzaingó |
Mùa 2019–20 bị hủy ngày 28/4/2020 do đại dịch COVID-19.
Bốn đội cùng giữ kỷ lục 3 lần vô địch: Argentino (Merlo), Ferrocarril Midland, Liniers và Sacachispas. Liniers vừa là nhà vô địch đầu tiên năm 1950 vừa vô địch năm 2021, gần cuối đời giải.
Xem kết quả bóng đá Argentina ở đâu?
Primera D không còn tổ chức riêng, nhưng kết quả, lịch thi đấu và bảng xếp hạng bóng đá các giải Argentina vẫn được cập nhật tại KQBD 247. Theo dõi chung ở trang kết quả bóng đá Argentina.
Câu hỏi thường gặp
Primera D Argentina còn tồn tại không?
Không. Mùa cuối cùng là năm 2023; từ 2024 giải được hợp nhất với Primera C.
Đội cuối bảng Primera D bị gì?
Đội đó bị đình chỉ tư cách thành viên và không được dự giải trong mùa tiếp theo.
Nguồn tham khảo: Wikipedia – Primera D Metropolitana, Wikipedia – Primera B Metropolitana