FIFA Futsal World Cup là giải vô địch futsal thế giới dành cho các đội tuyển nam quốc gia, do FIFA tổ chức. Giải ra đời năm 1989 tại Hà Lan và được tổ chức bốn năm một lần, rơi vào năm chẵn nằm giữa hai kỳ World Cup bóng đá sân 11 người. Brazil đang là đương kim vô địch sau khi thắng Argentina ở chung kết năm 2024.
| Tên gốc | FIFA Futsal World Cup (1989–2004 mang tên FIFA Futsal World Championship) |
|---|---|
| Thành lập | 1989 |
| Khu vực | Thế giới |
| Đơn vị tổ chức | FIFA |
| Số đội vòng chung kết | 24 (từ năm 2012) |
| Chu kỳ | 4 năm một lần |
| Giải liên quan | FIFA Futsal Women’s World Cup |
| Vô địch nhiều nhất | Brazil (6 lần) |
| Đương kim vô địch | Brazil (giải 2024 tại Uzbekistan) |
| Kỳ tiếp theo | 2028 |
Futsal được FIFA công nhận như thế nào
Futsal có gốc rễ ở Nam Mỹ. Liên đoàn futsal quốc tế đầu tiên, Liên đoàn Futsal Nam Mỹ, thành lập năm 1965 với năm thành viên: Uruguay, Paraguay, Peru, Argentina và Brazil.
FIFA công nhận futsal là một bộ môn mới, không chính thức từ năm 1986 và chính thức từ năm 1988. Trước giải vô địch thế giới đầu tiên, FIFA từng tổ chức FIFA Futsal Tournament vào các năm 1986 và 1987. Một năm sau khi công nhận chính thức, giải đấu cấp đội tuyển đầu tiên diễn ra tại Hà Lan.
Kỳ 1989 có 16 đội: 6 đội châu Âu, 3 đội Nam Mỹ, 2 đội châu Phi, 2 đội châu Á, 2 đội Bắc và Trung Mỹ cùng 1 đội châu Đại Dương. Brazil thắng chủ nhà Hà Lan 2–1 trong trận chung kết, mở đầu cho chuỗi thống trị kéo dài nhiều thập kỷ.
Thể thức thi đấu và vòng loại
Quy mô giải tăng dần theo thời gian. Mọi kỳ trước năm 2008 đều có 16 đội, giải 2008 tại Brazil nâng lên 20 đội. Từ năm 2012, vòng chung kết có 24 đội chia thành sáu bảng, mỗi bảng bốn đội đá vòng tròn một lượt.
Hai đội đứng đầu mỗi bảng cùng bốn đội xếp thứ ba có thành tích tốt nhất đi tiếp vào vòng loại trực tiếp 16 đội. Từ đó là các trận đấu loại một trận cho tới chung kết.
Chủ nhà được vào thẳng. 23 suất còn lại, kể cả suất của đội đương kim vô địch, phải giành qua vòng loại của sáu liên đoàn châu lục:
- Châu Á (AFC): AFC Futsal Asian Cup
- Châu Phi (CAF): Futsal Africa Cup of Nations
- Bắc, Trung Mỹ và Caribe (CONCACAF): CONCACAF Futsal Championship
- Nam Mỹ (CONMEBOL): Copa América de Futsal
- Châu Âu (UEFA): vòng loại futsal World Cup khu vực châu Âu
- Châu Đại Dương (OFC): OFC Futsal Championship
Giải lẽ ra diễn ra năm 2020 tại Lithuania nhưng bị lùi sang năm 2021 vì đại dịch COVID-19.
Các nhà vô địch qua từng kỳ
| Năm | Chủ nhà | Vô địch | Tỷ số chung kết | Á quân | Hạng ba |
|---|---|---|---|---|---|
| 1989 | Hà Lan | Brazil | 2–1 | Hà Lan | Mỹ |
| 1992 | Hồng Kông | Brazil | 4–1 | Mỹ | Tây Ban Nha |
| 1996 | Tây Ban Nha | Brazil | 6–4 | Tây Ban Nha | Nga |
| 2000 | Guatemala | Tây Ban Nha | 4–3 | Brazil | Bồ Đào Nha |
| 2004 | Đài Bắc Trung Hoa | Tây Ban Nha | 2–1 | Italy | Brazil |
| 2008 | Brazil | Brazil | 2–2 (luân lưu 4–3) | Tây Ban Nha | Italy |
| 2012 | Thái Lan | Brazil | 3–2 (hiệp phụ) | Tây Ban Nha | Italy |
| 2016 | Colombia | Argentina | 5–4 | Nga | Iran |
| 2021 | Lithuania | Bồ Đào Nha | 2–1 | Argentina | Brazil |
| 2024 | Uzbekistan | Brazil | 2–1 | Argentina | Ukraine |
Brazil có 6 chức vô địch, 1 lần á quân và 2 lần hạng ba. Tây Ban Nha xếp sau với 2 lần vô địch và 3 lần về nhì. Argentina và Bồ Đào Nha mỗi đội có một danh hiệu.
Brazil và Tây Ban Nha gặp nhau ở bốn trận chung kết (1996, 2000, 2008, 2012), nhiều nhất lịch sử giải. Chung kết năm 1996 với tỷ số 6–4 cũng là trận chung kết nhiều bàn thắng nhất.
Những con số đáng nhớ
Falcão của Brazil là chân sút số một mọi thời đại với 48 bàn sau 33 trận. Đồng đội cũ Manoel Tobias đứng thứ hai với 43 bàn.
Brazil cũng giữ hầu hết kỷ lục tập thể: 74 trận đã đá, 64 trận thắng và 468 bàn thắng. Trận thắng đậm nhất thuộc về Nga, đội đè bẹp Quần đảo Solomon 31–2 tại giải 2008.
Ở giải 2024, Dyego của Brazil nhận Quả bóng vàng, đồng đội Marlon nhận Quả bóng bạc và Rostyslav Semenchenko của Ukraine nhận Quả bóng đồng.
Futsal Việt Nam ở World Cup
Đội tuyển futsal Việt Nam ra mắt World Cup năm 2016 tại Colombia, cùng lứa với Azerbaijan, Mozambique và Uzbekistan. Việt Nam lọt vào vòng 16 đội ở cả hai lần tham dự là 2016 và 2021.
Năm 2016, Việt Nam nhận giải Fair Play của FIFA. Tại giải 2021 ở Lithuania, Nguyễn Văn Hiếu được trao giải Bàn thắng đẹp nhất giải.
Xem kết quả FIFA Futsal World Cup ở đâu?
Kết quả, lịch thi đấu và bảng xếp hạng bóng đá các giải cấp đội tuyển được cập nhật tại KQBD 247. Bạn theo dõi chung ở trang kết quả bóng đá thế giới, còn giải sân 11 người của FIFA nằm ở trang World Cup 2026.
Câu hỏi thường gặp
Đội nào vô địch FIFA Futsal World Cup nhiều nhất?
Brazil, với 6 lần: 1989, 1992, 1996, 2008, 2012 và 2024.
Futsal World Cup có bao nhiêu đội?
24 đội ở vòng chung kết, áp dụng từ giải năm 2012.
Việt Nam từng dự futsal World Cup mấy lần?
Hai lần, năm 2016 và 2021, và cả hai lần đều vào tới vòng 16 đội.
Nguồn tham khảo: Wikipedia – FIFA Futsal World Cup