AFC U23 Asian Cup (VCK U23 châu Á) là giải vô địch bóng đá nam U23 châu Á do Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) tổ chức hai năm một lần. Giải từng mang tên AFC U-22 Championship rồi AFC U-23 Championship, và có tên hiện tại từ năm 2021. Các kỳ tổ chức vào năm chia hết cho 4 gắn với vòng loại Thế vận hội: hai đội đứng đầu giành vé dự Olympic trực tiếp.
| Tên gốc | AFC U-23 Asian Cup |
|---|---|
| Thành lập | 2013 (vòng chung kết đầu tiên diễn ra tháng 1/2014) |
| Khu vực | Châu Á |
| Đơn vị tổ chức | AFC |
| Chu kỳ | 2 năm; 4 năm một lần từ 2028 |
| Số đội vòng chung kết | 16 (theo thể thức năm 2016) |
| Giải liên quan | Vòng loại bóng đá nam Olympic |
| Đội vô địch nhiều nhất | Nhật Bản (3 lần) |
| Đương kim vô địch (2026) | Nhật Bản |
Lịch sử hình thành
Kỳ đầu tiên dự kiến diễn ra năm 2013 với vòng loại năm 2014. Tuy nhiên vòng chung kết bị lùi sang tháng 1/2014 vì trùng EAFF East Asian Cup 2013. Giải đầu tiên mang tên AFC U-22 Championship, tổ chức tại Oman, và Iraq vô địch sau khi thắng Ả Rập Xê Út 1–0.
Năm 2016 giải đổi tên lần đầu. Tên mới là AFC U-23 Championship. Năm 2021, AFC đổi tên tiếp thành AFC U-23 Asian Cup.
Tháng 7/2023, AFC thông báo các kỳ không gắn với Olympic sẽ do nước chủ nhà Asian Cup kế tiếp đăng cai. Nhưng ngày 24/5/2024, AFC quyết định từ 2028 giải chỉ tổ chức bốn năm một lần. Kỳ 2026 là kỳ cuối cùng không gắn với vòng loại Olympic.
Thể thức thi đấu
Theo mô tả thể thức năm 2016, vòng chung kết có 16 đội, tính cả chủ nhà được vào thẳng. Các đội được xếp hạt giống dựa trên kết quả giải năm 2013. Giải kéo dài 18 ngày, cần 3 hoặc 4 sân ở tối đa 2 thành phố.
Với các kỳ gắn với Olympic, áp lực lớn hơn nhiều. Hai đội đứng đầu giành vé dự Thế vận hội trực tiếp.
Các trận chung kết
| Năm | Chủ nhà | Vô địch | Tỷ số | Á quân | Hạng ba |
|---|---|---|---|---|---|
| 2013 (đá 1/2014) | Oman | Iraq | 1–0 | Ả Rập Xê Út | Jordan |
| 2016 | Qatar | Nhật Bản | 3–2 | Hàn Quốc | Iraq |
| 2018 | Trung Quốc | Uzbekistan | 2–1 (hiệp phụ) | Việt Nam | Qatar |
| 2020 | Thái Lan | Hàn Quốc | 1–0 (hiệp phụ) | Ả Rập Xê Út | Australia |
| 2022 | Uzbekistan | Ả Rập Xê Út | 2–0 | Uzbekistan | Nhật Bản |
| 2024 | Qatar | Nhật Bản | 1–0 | Uzbekistan | Iraq |
| 2026 | Ả Rập Xê Út | Nhật Bản | 4–0 | Trung Quốc | Việt Nam |
Nhật Bản là đội thành công nhất với ba chức vô địch (2016, 2024, 2026). Kỳ 2026 họ thắng Trung Quốc 4–0 ở chung kết. Uzbekistan vô địch một lần năm 2018 và hai lần về nhì liên tiếp 2022, 2024.
Dấu ấn của U23 Việt Nam
Với người hâm mộ Việt Nam, giải này gắn với hai kỳ đáng nhớ. Năm 2018 tại Trung Quốc, U23 Việt Nam vào tới chung kết và chỉ thua Uzbekistan 1–2 sau hiệp phụ, giành ngôi á quân.
Kỳ thứ hai là năm 2026 tại Ả Rập Xê Út. Lần này là hạng ba. Trận tranh hạng ba hòa Hàn Quốc 2–2 sau hiệp phụ, và Việt Nam thắng 7–6 trên chấm luân lưu. Indonesia, một đội Đông Nam Á khác, từng vào tới tốp 4 năm 2024.
Xem kết quả AFC U23 Asian Cup ở đâu?
Kết quả, lịch thi đấu và bảng xếp hạng bóng đá các giải châu Á và Đông Nam Á được cập nhật tại KQBD 247. Bạn theo dõi chung ở trang kết quả bóng đá Đông Nam Á, còn giải của đội tuyển quốc gia xem tại trang Asian Cup.
Nguồn tham khảo: Wikipedia – AFC U-23 Asian Cup