NPL Finals Series là vòng chung kết toàn quốc của National Premier Leagues (NPL), hệ thống giải hạng hai của bóng đá nam Úc. Từ 2013 đến 2019, đội vô địch giải NPL của từng liên đoàn bang gặp nhau theo thể thức loại trực tiếp một trận để tìm nhà vô địch NPL quốc gia. Giải không còn được tổ chức từ năm 2020.
| Tên gốc | National Premier Leagues Finals Series |
|---|---|
| Thời gian tổ chức | 2013–2019 (mùa 2020 bị hủy) |
| Quốc gia | Úc |
| Đơn vị quản lý | Football Federation Australia (nay là Football Australia) cùng các liên đoàn bang |
| Cấp độ | Vòng chung kết của giải hạng 2 (NPL) |
| Thể thức | Loại trực tiếp một trận, kết thúc bằng Grand Final |
| Phần thưởng | Suất vòng 32 đội FFA Cup mùa sau (2014–2019) |
| Vô địch nhiều nhất | Sydney United 58 (2 lần: 2013, 2016) |
| Nhà vô địch cuối cùng | Wollongong Wolves (2019) |
NPL và vòng chung kết quốc gia ra đời thế nào?
Tháng 10/2010, FFA mở cuộc rà soát hệ thống thi đấu quốc gia, nhằm cải thiện việc đào tạo cầu thủ. Kết quả công bố tháng 5/2012 đề xuất gom các giải cao nhất của từng bang về một thương hiệu chung.
NPL chính thức được công bố ngày 13/2/2013. Tên dự kiến ban đầu là “Australian Premier League”, nhưng phải bỏ vì đụng quyền đặt tên của Lawn Bowls Australia. Mùa đầu tiên khởi tranh tháng 3/2013 với năm liên đoàn: ACT, New South Wales, Queensland, South Australia và Tasmania. Northern NSW, Northern Territory, Victoria và Western Australia tham gia từ 2014.
Mỗi bang tự tổ chức giải NPL của mình, không có trận liên bang trong mùa giải. Vì thế vòng chung kết quốc gia rất đặc biệt. Đó là nơi duy nhất các đội đầu bảng của các bang gặp nhau.
Thể thức của NPL Finals Series
Đại diện mỗi bang là đội đứng đầu vòng đấu chính (premiers), không phải đội thắng vòng finals cấp bang. Mọi trận đều đá một lượt. Thua là về.
Giai đoạn 2013–2015, cặp đấu được định sẵn theo các bang lân cận nhau về địa lý, quyền đăng cai tứ kết luân phiên mỗi năm. Từ 2016 đến 2019, cặp đấu được bốc thăm mở. Chủ nhà bán kết và chung kết được xác định bằng công thức riêng, dựa trên cách thắng ở trận trước (trong 90 phút, hiệp phụ hay luân lưu), số bàn thắng, bàn thua và thẻ phạt.
Đội thắng Grand Final là nhà vô địch National Premier Leagues. Từ 2014 đến 2019, đội này còn được vào thẳng vòng 32 đội FFA Cup năm sau. Cầu thủ hay nhất trận chung kết nhận huy chương John Kosmina, mang tên cựu tuyển thủ Úc John Kosmina.
Các trận Grand Final
| Năm | Vô địch | Tỷ số | Á quân | Sân |
|---|---|---|---|---|
| 2013 | Sydney United 58 | 2–0 | South Hobart | KGV Park |
| 2014 | North Eastern MetroStars | 1–0 | Bonnyrigg White Eagles | Lambert Park |
| 2015 | Blacktown City | 3–1 | Bayswater City | Dorrien Gardens |
| 2016 | Sydney United 58 | 4–1 | Edgeworth FC | Sydney United Sports Centre |
| 2017 | Heidelberg United | 2–0 | Brisbane Strikers | Perry Park |
| 2018 | Campbelltown City | 2–1 | Lions FC | Steve Woodcock Sports Centre |
| 2019 | Wollongong Wolves | 4–3 (hiệp phụ) | Lions FC | Albert Butler Memorial Park |
Sydney United 58 là đội duy nhất vô địch hai lần. Lions FC thua chung kết hai năm liền (2018, 2019). Trận chung kết cuối cùng năm 2019 cũng là trận duy nhất phải đá hiệp phụ. Wollongong Wolves thắng 4–3.
Bị hủy năm 2020 và người kế nhiệm
Ngày 3/7/2020, vòng chung kết mùa 2020 bị hủy vì đại dịch COVID-19. Giải không trở lại nữa. Wollongong Wolves, đội đã có vé dự FFA Cup 2020 nhờ chức vô địch 2019, được vào thẳng FFA Cup 2021.
Từ mùa 2025, sau khi giải NPL các bang kết thúc, Football Australia tổ chức Australian Championship. Đây là giải mùa xuân (tháng 10 đến tháng 12) gồm 16 đội: tám “CLB sáng lập” cố định và tám đội premiers của các giải NPL bang. Các đội chia bốn bảng, mỗi bảng bốn đội đá vòng tròn hai lượt, hai đội đầu mỗi bảng vào vòng loại trực tiếp. Đội vô địch có suất dự thẳng Australia Cup.
Xem kết quả NPL ở đâu?
Kết quả, lịch thi đấu và bảng xếp hạng bóng đá các giải NPL của Úc được cập nhật tại KQBD 247. Bạn theo dõi chung ở trang kết quả bóng đá Úc, còn giải hạng cao nhất là VĐQG Australia.
Nguồn tham khảo: Wikipedia – National Premier Leagues Men’s, Wikipedia – Australian Championship