U20 China National Games là nội dung bóng đá nam dưới 20 tuổi tại Đại hội Thể thao toàn quốc Trung Quốc, tổ chức bốn năm một lần. Từ Đại hội 1997, bóng đá nam ở đại hội không còn dành cho cấp đội tuyển trưởng thành mà giới hạn ở lứa U20. Các đội tham dự đại diện cho tỉnh, thành phố chứ không phải câu lạc bộ.
| Tên gốc | Bóng đá nam nhóm dưới 20 tuổi, Đại hội Thể thao toàn quốc Trung Quốc (全国运动会足球比赛 男子20岁以下组) |
|---|---|
| Áp dụng giới hạn U20 | Từ Đại hội lần thứ 8 (1997) |
| Quốc gia | Trung Quốc |
| Chu kỳ | 4 năm một lần |
| Đơn vị tham dự | Đội tuyển các tỉnh, thành phố |
| Nhiều HCV nhất (từ 1997) | Thượng Hải (3 lần: 2009, 2013, 2017) |
| Đương kim vô địch (2025) | Hồ Bắc |
Vì sao bóng đá nam ở đại hội chỉ còn lứa U20?
Bóng đá nam có mặt tại Đại hội Thể thao toàn quốc Trung Quốc ngay từ kỳ đầu năm 1959. Trước khi bóng đá Trung Quốc chuyên nghiệp hóa, đây là giải được các địa phương coi trọng nhất, vì thành tích ở đại hội gắn với định hướng “chiến lược toàn vận hội” của từng tỉnh.
Khi bóng đá chuyển sang mô hình chuyên nghiệp, giải ở đại hội cũng phải đổi theo. Thêm vào đó là giới hạn tuổi của bóng đá nam tại Olympic. Kết quả là từ Đại hội lần thứ 8 năm 1997, cầu thủ dự nội dung bóng đá nam bị giới hạn ở độ tuổi 20 trở xuống.
Lứa U20 ra đời như thế.
Vắng các đội trưởng thành, giải nam ở đại hội dần bị đẩy ra rìa.
Năm 2008, Tổng cục Thể dục Thể thao yêu cầu Liên đoàn bóng đá Trung Quốc (CFA) đẩy mạnh đào tạo trẻ. CFA quyết định cải tổ: từ Đại hội lần thứ 11 (2009), bóng đá nam chia thành nhóm A là U20 và nhóm B là U16. Đội vô địch mỗi nhóm được tính hai huy chương vàng, á quân được tính một.
Những lần cải tổ và tranh cãi
Năm 2011, CFA gắn giải ở đại hội với Đại hội Thể thao thành phố. Nhóm U16 chuyển sang Đại hội Thể thao thành phố, nhóm B ở đại hội toàn quốc đổi thành U18. Số huy chương vàng tính cho mỗi nhóm được nâng lên ba để kích thích địa phương đầu tư. Chính sách này để lại hệ quả. Theo Wikipedia tiếng Trung, tỷ trọng huy chương quá lớn khiến tư tưởng chạy theo thành tích và tiêu cực trong thi đấu tràn lan ở các giải trẻ địa phương. Một số đội chuyên nghiệp bỏ dở giải quốc nội vì đại hội, còn đợt tập trung của đội tuyển quốc gia cũng phải nhường lịch.
Để giữ quy mô giải quốc nội, CFA cho phép các đội tuyển địa phương chuẩn bị cho đại hội tham gia giải hạng Ba Trung Quốc (China League Two). Nhưng vào năm không có đại hội, giải này lại co lại: năm 2013, China League Two giảm từ 22 xuống còn 15 đội.
Chính sách thưởng huy chương sau đó bị đoàn thanh tra trung ương phê bình. Năm 2017, nội dung bóng đá tiếp tục được sửa: nhóm B đổi thành U17, thêm nội dung bóng đá phong trào, bỏ cách tính nhiều huy chương cho một chức vô địch. Mỗi nhóm giờ chỉ trao một huy chương vàng cho đội vô địch.
Một chức vô địch, một tấm HCV.
Thể thức ở kỳ đại hội 2025
Đại hội lần thứ 15 năm 2025 do Quảng Đông đăng cai. Bóng đá có sáu nội dung, trong đó nam gồm U20, U18 và U16. Mọi nội dung đều qua vòng loại rồi mới tới vòng chung kết. Vòng chung kết gồm vòng bảng đá vòng tròn một lượt và các trận xếp hạng; ba đội đầu nhận huy chương vàng, bạc, đồng.
Ở nhóm U20 năm 2025, Hồ Bắc hòa Quảng Đông 1–1 trong trận chung kết rồi thắng 5–3 trên chấm luân lưu. Đây là HCV U20 đầu tiên của Hồ Bắc. Một cột mốc mới. Thượng Hải giành HCĐ sau loạt luân lưu 5–4 với Sơn Đông.
Ba đội trên bục lần lượt do các HLV Cao Phong (Hồ Bắc), Vương Bảo Sơn (Quảng Đông) và Thạch Lỗi (Thượng Hải) dẫn dắt.
Danh sách nhà vô địch nhóm U20 (1997–2025)
| Năm | Nơi đăng cai | HCV | Chung kết | HCB | HCĐ |
|---|---|---|---|---|---|
| 1997 | Thượng Hải | Sơn Đông | 1–0 | Quảng Đông | Thượng Hải |
| 2001 | Quảng Châu | Liêu Ninh | 2–0 | Thượng Hải | Sơn Đông |
| 2005 | Giang Tô | Sơn Đông | 1–0 | Thượng Hải | Liêu Ninh |
| 2009 | Sơn Đông | Thượng Hải | 3–0 | Quảng Đông | Sơn Đông |
| 2013 | Liêu Ninh | Thượng Hải | 1–0 | Liêu Ninh | Chiết Giang |
| 2017 | Thiên Tân | Thượng Hải | 0–0 (pen 5–3) | Chiết Giang | Liêu Ninh |
| 2021 | Thiểm Tây | Chiết Giang | 2–1 | Tân Cương | Tứ Xuyên |
| 2025 | Quảng Đông | Hồ Bắc | 1–1 (pen 5–3) | Quảng Đông | Thượng Hải |
Thượng Hải là đội mạnh nhất của thời kỳ U20 với ba HCV liên tiếp từ 2009 đến 2017. Sơn Đông có hai, Liêu Ninh, Chiết Giang và Hồ Bắc mỗi đội một.
Lứa Thượng Hải năm 2009 rất đáng nhớ. Danh sách huy chương vàng có những cái tên sau này thành trụ cột bóng đá Trung Quốc như Vũ Lỗi, Trương Lâm Bồng, Nhan Tuấn Lăng, Thái Tuệ Khang hay Vương Sân Siêu.
Trước năm 1997, khi bóng đá nam còn ở cấp trưởng thành (1959–1993), Quảng Đông và Liêu Ninh cùng có hai HCV, trong đó năm 1975 hai đội đồng vô địch sau trận chung kết hòa 1–1.
Xem kết quả bóng đá Trung Quốc ở đâu?
Giải U20 ở Đại hội Thể thao toàn quốc chỉ diễn ra bốn năm một lần. Còn kết quả, lịch thi đấu và bảng xếp hạng bóng đá các giải đấu quanh năm của Trung Quốc thì có tại KQBD 247, ở trang kết quả bóng đá Trung Quốc. Nhiều cầu thủ trẻ của đại hội sau đó thi đấu ở VĐQG Trung Quốc.
Nguồn tham khảo: Wikipedia – 中华人民共和国全国运动会足球比赛, Wikipedia – 中华人民共和国第十五届运动会足球比赛, Wikipedia – 中华人民共和国第十一届运动会足球比赛