Cúp FA nữ (Women’s FA Cup) là giải cúp thường niên lớn nhất của bóng đá nữ cấp câu lạc bộ ở Anh, được xem như phiên bản nữ của FA Cup. Giải ra đời năm 1970 và hiện do Liên đoàn bóng đá Anh (FA) tổ chức. Mùa 2025–26 có tới 538 đội tham dự.
| Tên gốc | Women’s FA Challenge Cup (Women’s FA Cup) |
|---|---|
| Thành lập | 1970 |
| Khu vực | Anh và xứ Wales |
| Đơn vị tổ chức | The Football Association (FA), từ năm 1993 |
| Số đội (mùa 2025–26) | 538 |
| Sân chung kết (những năm gần đây) | Wembley |
| Vô địch nhiều nhất | Arsenal (14 lần) |
| Đương kim vô địch (mùa 2025–26) | Manchester City |
Từ Mitre Challenge Trophy đến Women’s FA Cup
Giải khởi tranh mùa 1970–71 với tên Mitre Challenge Trophy, do Hiệp hội bóng đá nữ (WFA) tổ chức. Mùa đầu có 71 đội, kể cả các đội từ Scotland và xứ Wales. Trận chung kết đầu tiên diễn ra ngày 9/5/1971 tại Crystal Palace National Sports Centre, Southampton thắng Stewarton Thistle 4–1.
WFA điều hành giải trong 23 mùa đầu tiên. Từ giữa năm 1993, FA tiếp quản bóng đá nữ Anh và đổi tên giải thành FA Women’s Cup. Tên Women’s FA Cup chính thức được dùng từ tháng 6/2015. Trước đó, nước Anh từng có một giải cúp nữ toàn quốc năm 1922, do Stoke Ladies vô địch.
Các đội Scotland vào tới ba trận chung kết đầu tiên, dù đều về nhì. Stewarton Thistle (1971) và Westthorn United (1973) còn giành Cúp nữ Scotland trong cùng mùa họ thua chung kết ở Anh.
Thể thức: hàng trăm đội, nhiều điểm xuất phát
Giống FA Cup nam, các đội ở hạng đấu cao hơn vào giải muộn hơn. Theo quy định áp dụng từ mùa 2024–25:
- Đội cấp 5 vào từ vòng loại thứ hai.
- Đội FA Women’s National League Division One vào từ vòng loại thứ ba.
- Đội National League North và South Premier Division vào từ vòng hai chính thức.
- Đội Women’s Championship vào từ vòng ba chính thức.
- Đội Women’s Super League vào từ vòng bốn chính thức.
Mọi đội còn lại bắt đầu từ vòng loại thứ nhất.
Chiếc cúp nguyên bản Mitre Challenge Trophy đã “biến mất”, theo hồ sơ lịch sử của WFA. Tháng 5/1979, FA tặng một chiếc cúp mới nhân kỷ niệm 10 năm thành lập WFA.
Những đội thống trị qua từng thời kỳ
Southampton là thế lực đầu tiên, thắng 8 trong 11 lần tổ chức đầu tiên. Thập niên 1980 và đầu 1990 là thời của Doncaster Belles: họ vào gần như mọi trận chung kết từ 1982–83 đến 1993–94 và vô địch sáu lần.
Arsenal giữ kỷ lục với 14 danh hiệu, trải từ 1992–93 đến 2015–16. Chelsea có sáu lần vô địch, gần nhất là 2024–25. Manchester City có bốn.
Các trận chung kết gần đây
| Mùa | Vô địch | Tỷ số | Á quân | Khán giả |
|---|---|---|---|---|
| 2025–26 | Manchester City | 4–0 | Brighton & Hove Albion | 43.917 |
| 2024–25 | Chelsea | 3–0 | Manchester United | 74.412 |
| 2023–24 | Manchester United | 4–0 | Tottenham Hotspur | 76.082 |
| 2022–23 | Chelsea | 1–0 | Manchester United | 77.390 |
| 2021–22 | Chelsea | 3–2 (hiệp phụ) | Manchester City | 49.094 |
| 2020–21 | Chelsea | 3–0 | Arsenal | 40.942 |
| 2019–20 | Manchester City | 3–1 (hiệp phụ) | Everton | Không khán giả (COVID-19) |
Từ mùa 2014–15, trận chung kết được tổ chức tại Wembley. Chelsea thắng Notts County 1–0 trong trận chung kết Wembley đầu tiên, trước 30.710 khán giả. Con số kỷ lục trong bảng trên là 77.390 người ở trận chung kết 2023, khi Chelsea thắng Manchester United nhờ bàn duy nhất của Sam Kerr.
Ở chung kết 2026, các bàn thắng của Manchester City do Shaw, Greenwood, Fujino và Miedema ghi. Đó là danh hiệu thứ tư của câu lạc bộ, sau các lần vô địch 2016–17, 2018–19 và 2019–20.
Xem kết quả Cúp FA nữ ở đâu?
Kết quả, lịch thi đấu và bảng xếp hạng bóng đá các giải của Anh được cập nhật tại KQBD 247. Bạn có thể theo dõi chung ở trang kết quả bóng đá Anh, còn giải cúp nam cùng hệ thống của FA nằm ở trang Cúp FA Anh.
Câu hỏi thường gặp
Đội nào vô địch Cúp FA nữ nhiều nhất?
Arsenal, với 14 danh hiệu.
Ai vô địch Cúp FA nữ mùa 2025–26?
Manchester City, sau khi thắng Brighton & Hove Albion 4–0 ở chung kết.
Đội WSL vào Cúp FA nữ từ vòng nào?
Từ vòng bốn chính thức, theo thể thức áp dụng từ mùa 2024–25.
Nguồn tham khảo: Wikipedia – Women’s FA Cup